“แม่หมี” ที่รัก

ลำปางฤดูฝนก็คงไม่ต่างจากที่อื่นๆ ที่เคยไปมาหรอก ฉันคิดเช่นนั้นเมื่อรู้ว่าต้องเดินทางมาที่นี่ “บ้านแม่หมี” ดินแดนที่ฉันไม่เคยรู้จัก ฉันไม่คิดมาก่อนเลยว่าการเดินทางมายังที่แห่งนี้จะเป็นการอำลาชีวิตการเป็นนักศึกษาฝึกงานของฉันที่ “นายรอบรู้ นักเดินทาง” ที่ฉันประทับใจไม่รู้ลืม และฉันเองหวังใจว่าจะได้กลับมาเยือนที่แห่งนี้อีกครั้ง

IMG_8568

เช้ามืดวันศุกร์ฉันพาตัวเองมายังท่าอากาศยานนานาชาติดอนเมือง เพื่อเตรียมตัวเดินทางไปยังดินแดนอันห่างไกล เวลาหกโมงเช้าโดยประมาณสายการบินหางแดงพาฉันและคณะมาถึงท่าอากาศนานาชาติเชียงใหม่ และการเดินทางของฉันกำลังจะเริ่มต้นในไม่ช้านี้ สถานที่ที่ฉันกำลังจะเดินทางไป ห่างจากตัวเมืองลำปางเกือบ 170 กิโลเมตร ซึ่งฉันเองก็พึ่งมารู้ตอนที่มาถึงเชียงใหม่นี่เอง ว่าระยะเวลาในการเดินทางจากเชียงใหม่ไปยัง “บ้านแม่หมี” นั้นใช้เวลามากกว่าเวลาที่ฉันเดินทางจากกรุงเทพฯ ถึงเชียงใหม่เสียอีก

IMG_8469

ในที่สุดฉันก็เดินทางมาถึงบ้านแม่หมีสักที หลังจากใช้เวลาครึ่งเช้าหมดไปกับการเดินทาง บ้านแม่หมีเป็นหมู่บ้านของชนเผ่าปกาเกอะญอ หรือ กะเหรี่ยง ที่ซ่อนตัวอยู่กลางหุบเขาห่างไกลแห่งนี้ บ้านแม่หมีแบ่งออกเป็นสามหย่อมบ้าน คือบ้านแม่หมีใน แม่หมีนอก และแม่หมีจกปก ทั้งสามหย่อมบ้านมีจำนวนครัวเรือนเพียงแค่ 66 ครัวเรือนเท่านั้น ชาวบ้านที่นี่ใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับป่าภายใต้กุศโลบายที่ปลูกฝังให้ชาวบ้านรักและหวงแหนป่าไม้

ชาวปกาเกอะญอมีชีวิตที่ผูกพันกับป่าตั้งแต่แรกเกิด เพราะเมื่อมีเด็กเกิดใหม่ แต่ละคนจะมีต้นไม้ประจำตัวที่เอาไว้ผูกสายสะดือของตนเอง และต้นไม้ต้นนั้นจะไม่มีวันถูกตัดโค่นเด็ดขาด เพราะขวัญของเด็กจะอยู่กับต้นไม้ไปตลอดชีวิต หากต้นไม้ถูกตัดทำลายจะเกิดเรื่องร้ายกับเจ้าของขวัญนั้น ต้นไม้ที่กล่าวถึงคือ “ต้นเดปอ” หรือ “เดปอทู่”

IMG_8486

วิถีชีวิตของชาวปกาเกอะญอคือ “การกินอยู่กับป่า” อาหารส่วนใหญ่มาจากการทำไร่หมุนเวียน ซึ่งไม่เพียงเป็นแหล่งความมั่นคงทางอาหารให้แก่ชาวบ้านแล้วนั้น ยังเป็นระบบเกษตรกรรมที่รักษาสมดุลให้แก่ธรรมชาติอีกด้วย ตั้งแต่การเลือกพื้นที่ทำไร่ไปจนถึงขั้นตอนการทำไร่ ได้ผูกติดไว้กับความเชื่อและประเพณีต่างๆ จึงกล่าวได้ว่า ไร่หมุนเวียนไม่ใช่เพียงรูปแบบหนึ่งของการทำการเกษตร แต่เป็นวัฒนธรรมที่ผสานเข้ากับแต่ละมิติของวิถีชีวิตชาวปกาเกอะญอ

File0000659

การเดินทางครั้งนี้ฉันได้ใช้ชีวิตร่วมกับชาวบ้าน ได้พูดคุยและหัวเราะไปกับเด็กๆ ที่แวะเวียนเข้ามาทักทาย ตื่นตากับเครื่องแต่งกายหลากสีสันของชาวปกาเกอะญอ ได้รับฟังความในใจของชาวบ้านที่อุทิศกายใจเพื่อรักษาผืนป่าที่เป็นชีวิตทั้งชีวิตของเขาเหล่านั้น เขาที่ผูกพันกับป่าตั้งแต่ลืมตาดูโลกจวบจนลมหายใจสุดท้าย แม้ว่าฉันมีโอกาสสัมผัสกับวิถีของชาวบ้านแม่หมีด้วยระยะเวลาเพียงสั้นๆ ฉันก็เชื่อเหลือเกินว่า เขาเหล่านี้จะสามารถอยู่ร่วมและรักษาสมดุลของป่าแห่งนี้ไปได้ชั่วลูกชั่วหลาน

IMG_8399

“ข้าพเจ้ามิได้นิยมชมชอบในรสชาติของสุรา แต่ข้าพเจ้าชอบบรรยากาศของการร่ำสุรา”

โกวเล้ง

หลังจากที่ทานข้าวเย็นและทำธุระส่วนตัวเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ฉันก็มาล้อมวงละลายพฤติกรรมด้วย “เหล้าภูมิปัญญา” ของชาวบ้าน ที่รสชาติต่างน้ำเมาชนิดอื่นจากที่ฉันเคยลิ้มลอง เมื่อพูดถึงฤทธิ์เดชของเหล้าภูมิปัญญาแล้วนั้น ต้องบอกว่าแรงกว่าที่วางขายตามท้องตลาดมากนัก เมื่อกลางวันที่ฉันเดินทางมาถึงบ้านแม่หมีถือเป็นช่วงเวลาที่ค่อนข้างกระอักกระอ่วนพอสมควรสำหรับฉัน เพราะนี่เป็นครั้งแรกของการลงพื้นที่ชุมชน และชาวบ้านมองว่าฉันเป็นแขกเมือง แต่พอได้ปูเสื่อร่ำสุรากันเท่านั้น จากคนแปลกหน้าก็กลายเป็นสหายในชั่วข้ามคืน

IMG_8547
IMG_8483

รุ่งขึ้นฉันต้องเตรียมตัวกลับกรุงเทพ เมืองหลวงที่เต็มไปด้วยความวุ่นวาย ต้องกลับมาใช้ชีวิตแข่งกับเวลาดั่งเช่นทุกวัน หนึ่งวันหนึ่งคืนที่แม่หมี ฉันได้เรียนรู้หลายสิ่งหลายอย่างจากสหายร่ำสุราของฉัน จากเด็กๆ จากธรรมชาติ ฉันตกหลุมรักแม่หมี รักชาวบ้านที่นี่ รักป่าแห่งนี้เช่นเดียวกับที่ชาวบ้านรัก รักตั้งแต่ครั้งแรกที่เจอ

หวังเหลือเกินว่าเมื่อยามที่ลมเหมันต์พัดมา คำสัญญาหน้าฝนจะยังคงอยู่

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on pinterest

Info

บ้านแม่หมี

บ้านแม่หมี ตำบลหัวเมือง อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง

เอกสารอ้างอิง

พชร คำชำนาญ.วารสารสหพันธ์เกษตรภาคเหนือ(สิงหาคม 2562)

Guide ใกล้ : Application คู่ใจคนชอบท่องเที่ยวตัวจริง

Guide ใกล้ เหมือนมีไกด์ไว้ใกล้ตัว
Application นี้จะช่วยแนะนำว่า ตำแหน่งรอบตัวเรามีที่เที่ยว ร้านอาหาร ร้านขายของ ที่พัก หรือสถานที่จุดใดน่าแวะไปสัมผัส ชิม ช็อป แชะ แชร์ พร้อมกิจกรรมเด่นประจำเดือน แผนที่ลงจุดใช้งานง่าย ดูสนุกและสะดวก แค่ดูภาพสวยๆ ก็อยากไปแล้ว

Writer/ Photographer

 ปิยะพร ธนารักษ์

ปิยะพร ธนารักษ์


Relate Place

Eat

เทยทะเล : บุฟเฟ่ต์ซีฟู้ดดีกรีความแซ่บเกินร้อย

ใครที่ชื่นชอบอาหารอินเดียคงไม่พลาด Rang Mahal Rooftop Indian Restaurant ห้องอาหารอินเดียในรูปแบบ fine dining บนชั้น 26 ของโรงแรมแรมแบรนดท์ ย่านสุขุมวิท ที่ได้รับรางวัล Thailand’s BestRestaurants จากนิตยสาร Thailand Tatler ถึง 13 ปีซ้อน

Travel

Sky walk Pattani เส้นทางสวย เหนือป่าชายเลน

ถ้าไม่บอกอาจไม่รู้ว่า ปัตตานีก็มีผืนป่าชายเลนสวยงามไม่แพ้ใคร โดยเฉพาะเวลาที่ได้มายืนมองจากบนมุมสูง แล้วเห็นดวงอาทิตย์กำลังสาดแสงสีทองลงมาห่มคลุมไปทั่วผืนป่า

Travel

ขับรถรับความสุข…บนเส้นทาง เฉลิมบูรพาชลทิต

“ถนนสายเฉลิมบูรพาชลทิต” เป็นเส้นทางท่องเที่ยวเลาะเลียบชายทะเลตะวันออกที่สวยงาม โดยเริ่มตั้งแต่ อ. สัตหีบ จ. ชลบุรี ผ่านเข้าสู่จ. ระยอง บริเวณอ่าวไข่ จากนั้นเข้าสู่ จ. จันทบุรี จนไปสิ้นสุดที่บ้านแหลมสิงห์