เหตุไฉน ‘คิวปิด’ จึงอยู่ในวัด?

ลำปางได้ชื่อว่ามีวัดศิลปะพม่ามากที่สุดในประเทศไทย  นับเนื่องจากสมัยรัชกาลที่ 5 เมืองลำปางอันอุดมไปด้วยไม้สักจำนวนมหาศาล  เป็นที่หมายปองของบริษัทค้าไม้ต่างชาติซึ่งเป็นเจ้าอาณานิคมดินแดนต่างๆรอบๆสยามประเทศอยู่ในขณะนั้น ได้เข้ามาขอสัมปทานค้าไม้จากราชสำนักสยามที่กรุงเทพฯ เข้าทำอุตสาหกรรมไม้ในเขตเมืองลำปาง  

ในครั้งนั้นบริษัทค้าไม้ขนาดใหญ่สัญชาติอังกฤษได้สัมปทานไป จึงเข้ามาพร้อมแรงงานชาวพม่าที่ซึ่งอยู่ในการคุมครองของนายจ้างชาวอังกฤษซึ่งชำนาญในการทำไม้

มณฑปของวัดพระแก้วดอนเต้าฯ มีหลังคาซ้อนกัน 7 ชั้นยอดสูงสุดประดับด้วยฉัตร หลังคาเช่นนี้เรียกว่า ทรงพญาธาตุ

การเข้าเป็นส่วนหนึ่งของธรุกิจค้าไม้ของชาวพม่า ทำให้มีโอกาสสะสมทุนและกลายเป็นคหบดีที่ร่ำรวย ด้วยความศรัทธาในพุทธศาสนาอันแรงกล้า จึงสร้างวัดขึ้นในถิ่นที่ตนเองทำธุรกิจ

จุดเด่นของวัดพม่าที่เห็นชัดคือ สร้างด้วยไม้และแกะสลักอย่างละเอียดยิบ วัดพม่าที่น่าสนใจควรแวะเที่ยวชมก็คือวัดพระแก้วดอนเต้าสุชาดาราม และวัดศรีชุม  อ. เมืองลำปาง

จองวิหารของวัดศรีชุม เป็นอาคารสองชั้นครึ่งตึกครึ่งไม้ สร้างแบบปราสาท

นอกจากความงดงามของสถาปัตยกรรมแบบพม่าที่ชวนให้หลงใหลแล้ว ทั้งสองวัดยังมีสิ่งน่าสนใจอีกอย่างหนึ่ง ที่สร้างความฉงนแปลกใจให้กับนักท่องเที่ยว นั่นก็คือ ตุ๊กตาไม้แกะสลักเป็นรูป ‘คิวปิด’ (cupid) กามเทพเด็กรูปร่างจ้ำม่ำ เปลือยกาย พร้อมกับมีปีกเล็กๆ งอกจากส่วนหลังทั้งสองข้าง

จองวิหารของวัดศรีชุม เป็นอาคารสองชั้นครึ่งตึกครึ่งไม้ สร้างแบบปราสาท

คิวปิดที่ว่านี้ ถูกประดับไว้ที่ฝ้าเพดานในมณฑปของวัดพระแก้วดอนเต้าฯ ซึ่งหากนักท่องเที่ยวไม่ช่างสังเกตพอ หรือไม่ได้แหงนหน้าขึ้นมองแล้ว คงพลาดโอกาสในการรับชม ส่วนที่วัดศรีชุมนั้น เพียงแค่เดินไปหยุดอยู่หน้าวิหาร จะสะดุดตาเข้ากับคิวปิดร่างเล็กๆ ที่ประดับอยู่บริเวณซุ้มเหนือบันไดทางขึ้น และภายในวัดทั้งสองยังมีรูปแกะสลักคิวปิดให้ชมอีกหลายจุดด้วย

…..คิวปิด มาอยู่ที่นี่ได้อย่างไร?

จองวิหารของวัดศรีชุม เป็นอาคารสองชั้นครึ่งตึกครึ่งไม้ สร้างแบบปราสาท

ถึงเวลาหาคำตอบ

กามเทพน้อยเหล่านี้ถูกสร้างสรรค์โดยช่างฝีมือชาวพม่า ซึ่งในสมัยนั้นได้รับอิทธิพลทางด้านศิลปกรรมมาจากประเทศอังกฤษ และมีการนำแนวคิดมาผสมผสานเข้ากับศิลปะดั้งเดิมและคติความเชื่อประจำชาติของตนเอง 

ในช่วงที่ลำปางเฟื่องฟูเรื่องการทำไม้ ช่างฝีมือเหล่านี้ได้เข้ามารับจ้างสร้างวัดในประเทศไทย ตามคำว่าจ้างของคหบดีชาวพม่า ที่ร่ำรวยมั่งคั่งจากการเข้ามาทำธุรกิจป่าไม้ในลำปาง พวกเขาจึงฝากผลงานเชิงความคิดนี้เอาไว้บนแผ่นไม้ และนำไปประดับประดาตามวัดวาอาราม  กลายเป็นศิลปะที่สร้างรอยยิ้มให้กับผู้ที่พบเห็นได้เป็นอย่างดี   คราวนี้หากใครมีโอกาสได้ไปเที่ยวชมวัดพม่าในลำปางล่ะก็ อย่าลืมมองหาคิวปิดเหล่านี้ว่าซ่อนตัวอยู่ตรงไหนบ้าง

จองวิหารของวัดศรีชุม เป็นอาคารสองชั้นครึ่งตึกครึ่งไม้ สร้างแบบปราสาท

>>>แถมกันอีกนิด!! สาเหตุที่พ่อเลี้ยงชาวพม่าที่ร่ำรวยจากการค้าไม้หลายต่อหลายคนนิยมสร้างวัดนั้น สืบเนื่องมาจากแต่เดิมนั้นชาวพม่า เป็นชาวพุทธที่มีความศรัทธาในพระรัตนตรัยอย่างแรงกล้าอยู่แล้ว ประกอบกับมีความเชื่อเรื่องผีสางนางไม้ เมื่อตัดโค่นต้นไม้จำนวนมากจึงเกรงกลัวว่า รุกขเทวดา ซึ่งไร้ที่อยู่อาศัยจะเกิดความโกรธแค้นและหันมาทำร้ายตัวเอง จึงได้มีการสร้างวัด รวมถึงปฏิสังขรณ์วัดวาอารามต่างๆ เพื่อเป็นที่อยู่อาศัยและอุทิศส่วนกุศลให้กับผีสางนางไม้เหล่านั้นนั่นเอง<<<

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest

Writer /Photographer

Relate Place

Eat

ฟาร์มคิด ที่คิดมามากกว่าการทำฟาร์ม

บรรยากาศแสนสบายช่วงหัวค่ำในฤดูฝน ท้องนาเขียวขจี แหงนมองบนฟ้ามีเมฆหมอกลอยล่องจางๆ มีผาหินใหญ่บ้านค้างคาวเป็นเบื้องหลังกระทบกับแสงสุดท้ายของวันที่ช่างแสนอบอุ่น เพื่อนร่วมทริปคนนึงที่เชี่ยวชาญพื้นที่แถบนี้บอกกับเราว่า “จะพาไปกินหมูกระทะที่สุดแสนจะพิเศษ” ได้ฟังอย่างนั้นก็แปลกใจเล็กน้อย จนกระทั่งมาถึง..ไม่น่าเชื่อที่อำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น จะมีร้านหมูกระทะที่หรูหราด้วยบรรยากาศเช่นนี้

News

KHUM MAI X MAIIAM COLLECTION

KHUM MAI X MAIIAM COLLECTION
นิทรรศการโดยความร่วมมือระหว่างศูนย์สถาปัตยกรรมล้านนา คุ้มเจ้าบุรีรัตน์ (มหาอินทร์)
และพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยใหม่เอี่ยม

นิทรรศการถาวร ๑๓๐ ปีคุ้มเจ้าบุรีรัตน์ และ นิทรรศการหมุนเวียน Fluidity of Scenes

จัดแสดงระหว่างวันที่ ๒ พฤศจิกายน พ.ศ.๑๕๖๔ – ๒๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๕ พิธีเปิดนิทรรการวันศุกร์ที่ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ.๑๕๖๔ เวลา ๑๖.๓๐ น. ณ ศูนย์สถาปัตยกรรมล้านนา คุ้มเจ้าบุรีรัตน์ (มหาอินทร์) จังหวัดเชียงใหม่ ไม่มีค่าใช้จ่ายในการเข้าชม

ศิลปิน ส้ม ศุภปริญญา, มิติ เรืองกฤตยา, ธวัชชัย พันธุ์สวัสดิ์ และธาดา เฮงทรัพย์กูล ภัณฑารักษ์ กิตติมา จารีประสิทธิ์ ภัณฑารักษ์ประจำพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยใหม่เอี่ยม

Eat

ฮั่วเซ่งฮง ร้านในตำนานย่านเยาวราช

ถือเป็นร้านอาหารระดับตำนานที่เปิดมานานกว่าครึ่งศตวรรษในย่านเยาวราช ด้วยคุณภาพและรสชาติเป็นที่เลื่องลือ ปัจจุบันเปิดถึง 15 สาขาแล้วในไทย

Local Food

รู้จักไหม น้ำผักสะทอน

น้ำผักสะทอน เป็นหนึ่งภูมิปัญญาน้ำปรุงรสที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวจังหวัดเลย ที่ อ. ด่านซ้าย และ อ. นาแห้ว โดยเฉพาะในช่วงเมษาหน้าร้อนเช่นนี้ หากเพื่อนๆ เดินทางไป จ.เลย ก็อาจจะได้พบพี่น้องชาวบ้านตั้งเตาต้มน้ำผักสะทอนกันแทบทุกบ้าน