7 เรื่องที่ไกด์อาจไม่เคยบอกคุณ :
เมื่อมาปราสาทพนมรุ้ง

ปราสาทพนมรุ้ง เป็นสถานท่องเที่ยวที่ตั้งอยู่บนพื้นที่ภูเขาไฟเก่าเมื่อหลายแสนปีก่อน เป็นหลักฐานยืนยันว่าประเทศไทยเคยมีเป็นดินแดนแห่งภูเขาไฟมาก่อน ทั้งยังเป็นภูเขาไฟที่สูงที่สุดในบุรีรัมย์ ทำให้บริเวณนั้นมีความอุดมสมบูณณ์เป็นอย่างสูง เหมาะแก่การเพาะปลูก ทำให้มีกลุ่มชนหลายชุมมาตั้งถิ่นฐานที่นี้และกลายเป็นชุมชนใหญ่ในที่สุด

ปราสาทพนมรุ้ง

ปราสาทพนมรุ้ง สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นประมาณพุทธศตวรรษที่ 15 โดยพระเจ้านเรนราทิตย์ ผู้เป็นญาติกับพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ซึ่งทรงสร้างนครวัด ในประเทศกัมพูชา สร้างขึ้นเพื่อเป็นศาสนสถานของฮินดูนิกายนับถือพระศิวะเป็นใหญ่ (ไศวนิกาย)หลายคนอาจจะเคยมาเที่ยวปราสาทพนมรุ้ง ทั้งแบบที่มาเดินเล่นชมสถาปัตยกรรมคนเดียว บางคนอาจจะมีไกด์หรือผู้รู้เรื่องปราสาทเขาพนมรุ้งเป็นอย่างดี วันนี้ “นายรอบรู้” ขอาสาพาเที่ยวแบบอันแน่นกับเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยของปราสาทที่คุณไม่รู้หรือไกด์ไม่ได้บอกคุณ

ปราสาทพนมรุ้ง

>>>1. ปราสาทนี้อาจมีชื่อพนมรุ้งมาตั้งแต่แรกสร้าง?

ตามการค้นคว้าจารึกที่พบที่ปราสาท มีจารึกหนึ่งกล่าวว่าปราสาทหลังนี้ชื่อว่าวนํ รุง (วะ-นัม-รุง) เป็นภาษาขอมโบราณ คำว่า วนํ หรือพนมแปลว่าภูเขา ส่วน รุง หือรุ้ง แปลว่า ใหญ่ จึงมีความหมายว่า ภูเขาใหญ่ บนยอดเขามีการสร้างศาสนาสถานนิกายลัทธิไศวนิกาย โดยเชื่อว่าเป็นสัญลักษณ์ของเขาไกรลาสซึ่งเป็นแกนกลางของจักรวาล และเป็นที่ประทับของพระศิวะ เนื่องจากบริเวณปราสาทพนมรุ้งมีกลุ่มชนหลายกลุ่มทำให้การออกเสียงอาจกร่อนหรือเพี้ยนไปบ้าง แต่นักวิชาการบางคนยังยืนยันว่าพนมรุ้งเป็นเชื่อที่เรียกมาตั้งแต่สร้าง

 

>>>2. แล้วใครอยู่ที่ปราสาทเขาพนมรุ้ง?

ปราสาทเป็นศาสนสถานที่มีการใช้อย่างต่อเนื่อง จึงไม่ใช่ที่พักหรือพระราชวังของกษัตริย์ คนที่อยู่ที่นี้ต้องใกล้ชิดกับพระเจ้า ในจารึกได้บรรยายว่ามีนักพรตโยคีมาบำเพ็ญพรตที่ปราสาทแห่งนี้

ปราสาทพนมรุ้ง

>>>3 ตามข้อมูลว่าปราสาทเขาพนมรุ้งสร้างขึ้นเพื่อเป็นศาสนสถานของฮินดู ไศวนิกายและทำไมจึงมีเทพพระเจ้าอื่นมากมาย?

ในการสร้างมีการอ้างถึงตรีมูรติ คือพระศิวะ พระวิษณุหรือพระนารายณ์ และพระพรหมด้วย แต่เชิดชูพระศิวะเป็นหลัก ส่วนเทพองค์อื่นคือส่วนเติมเต็มของปราสาท เช่นทับหลังหลายชิ้นสลักเป็นพระกฤษณะและพระวิษณุ พระนารายณ์ เพื่อให้ครบองค์ประกอบทางศาสนา

ปราสาทพนมรุ้ง

>>>4 ทับหลังนารายณ์ที่ประดับที่ปราสาทเขาพนมรุ้งปัจจุบันเป็นของจริงหรือไม่? แล้วมีความหมายอย่างไร?

ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ที่เห็นเป็นของจริงที่นำกลับมาประดับไว้ที่เดิมหลังจากถูกขโมยไป แล้วทำไมต้องเป็นทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์จึงประดับไว้อยู่ตรงนี้ จากการค้นคว้าของนักวิชาการสันนิษฐานว่า เป็นเรื่องเชิดชูพระศิวะเหนือพระนารายณ์ที่เป็นตัวแทนของลัทธิไวษณพนิกาย ถ้าสังเกตด้านบนของทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ สลักเป็นรูปศิวนาฎราช-พระศิวะร่ายรำ อีกทั้งจารึกที่เจอที่ปราสาทยังบรรยายว่าได้มีสร้างรูปพระนารายณ์ไว้ในเรือนของพระศิวะ เรือนที่นี้คือปราสาทประธานนี้เองนั้นเอง

ปราสาทพนมรุ้ง

>>>5. ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์นั้นมีมังกรอยู่ด้วย มาจากไหน?

ตามคัมภีร์ไม่ได้ระบุถึงมังกร แต่เป็นส่วนต่อเติมจากการแกะสลัก นักวิชาการบางคนยังบอกว่า พญานาคกับมังกรมีจุดร่วมฐากความคิดเดียวกันคือการบูชางูของคนในสมัยโบราณ อย่างที่เรารู้ว่ามังกรเป็นวัฒนธรรมของจีนถูกส่งผ่านศิลปะจามซึ่งอยู่บริเวณตอนกลางมาถึงตอนใต้ของเวียดนามมาสู่อาณาจักรเขมรโบราณ เป็นที่นิยมในศิลปะนครวัดมาก ซึ่งในเวลาต่อมาจะเหลือแต่มังกรอย่างเดียว พญานาคก็จะหายไปในศิลปะบายน

ปราสาทพนมรุ้ง

>>>6 มีนกแก้วปรากฎอยู่ในหลายที่ของปราสาทเขาพนมรุ้ง

นกแก้วมักไม่ค่อยเห็นในปราสาทหินมากนัก แต่ที่ปราสาทหินพนมรุ้งมีพบอยู่หลายจุด อย่างที่เห็นเด่นชัดคือทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ เป็นที่น่าสังเกตว่าภาพนกแก้วเหล่านี้สลัก ได้เหมือนจริงตามธรรมชาติ แต่ยังไม่รู้ว่าช่างยังต้องการสื่อมากกว่าการตกแต่งหรือไม่

ปราสาทพนมรุ้ง

>>>7 ทวารบาล เป็นของจำลอง?

ทวารบาลมีหน้าที่เฝ้าศาสนสถานมิให้สิ่งชั่วร้ายทั้งหลายผ่านเข้าสู่ศาสนสถานได้ ทวารบาลของปราสาทพนมรุ้งมีสองแบบคือแบบนั่งกับยืน ทว่าทั้งสองแบบถูกเก็บรักษาไว้ ดังนั้นทวารบาลที่อยู่ที่ปราสาทพนมรุ้งเป็นตัวจำลองเพื่อให้นักท่องเที่ยว

Info

อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง

เปิด ทุกวัน 06.00-18.00 น. 

ค่าเข้าชม ชาวไทย 20 บาท ชาวต่างชาติ 100 บาท 

สอบถามรายละเอียดได้ที่ สำนักงานอุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง 

โทร. 0-4478 -2715 โทรสาร 0-4478-2717

Guide ใกล้ : Application คู่ใจคนชอบท่องเที่ยวตัวจริง

Guide ใกล้ เหมือนมีไกด์ไว้ใกล้ตัว
Application นี้จะช่วยแนะนำว่า ตำแหน่งรอบตัวเรามีที่เที่ยว ร้านอาหาร ร้านขายของ ที่พัก หรือสถานที่จุดใดน่าแวะไปสัมผัส ชิม ช็อป แชะ แชร์ พร้อมกิจกรรมเด่นประจำเดือน แผนที่ลงจุดใช้งานง่าย ดูสนุกและสะดวก แค่ดูภาพสวยๆ ก็อยากไปแล้ว

Writer / Photographer

เอกพงษ์ ศรทอง

เอกพงษ์ ศรทอง


Relate Place

tips travelers

ผ้าเขียนเทียน Hmong Batik กราฟิกบนผืนผ้า

ปกติยามเมื่อเราท่องเที่ยวไปตามดอยสูงในภาคเหนือ จะพบกลุ่มคนเหล่านี้บนดอยสูง สวมใส่กระโปรงจีบบานพร้อมเสื้อที่มีลายปักต่างๆ อย่างงดงาม แต่เราไม่เคยรู้เลยว่า ตัวกะโปรงนั้นมีงานศิลปะชนิดหนึ่งซ่อนอยู่ นั่นก็คือ “ผ้าเขียนเทียน”

tips travelers

จิตรกรรมฝาผนังเอกลักษณ์น่าน วัดหนองบัว

เสียงซึง สะล้อ บรรเลงดังแว่วหวานอยู่ตั้งแต่เรามาถึงหน้าวัด มองเข้าไปถึงเห็นตูบ หรือกระท่อมเล็กๆ ที่มีพ่ออุ๊ยแม่อุ๊ยหลายคนเล่นดนตรีบรรเลงอยู่ใต้ร่มไม้ใหญ่ มองเห็นวิหารไทลื้อขนาดใหญ่ อยู่ด้านหลัง นั่นหมายความว่า เราเดินทางมาถึงถิ่นไทลื้อวัดหนองบัวแล้ว

tips travelers

หาดทรายเกิดขึ้นได้อย่างไร?

ไปเที่ยวชายทะเล เดินเล่นริมหาดทรายขาวเนียน เคยสงสัยบ้างไหมว่าเม็ดทรายขาวนั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร ถ้าหากคุณยังไม่รู้ วันนี้ นายรอบรู้ มีคำตอบ

tips travelers

เจดีย์ทรายในวันสงกรานต์

ถ้าไปทำบุญตามวัดทางเหนือช่วงสงกรานต์ จะเห็นภาพของแม่อุ๊ยประดับตุงไว้บนพระเจดีย์ทรายที่ชาวบ้านก่อขึ้นร่วมกันให้สวยงาม รู้ไหมว่าสึงเหล่านี้มีความหมาย