มีดอรัญญิก จากสนามรบ…สู่อาวุธลับก้นครัว

เคยสงสัยกันบ้างไหมว่ามีดอรัญญิกที่โด่งดังและยังคงเป็นที่นิยมจนถึงปัจจุบันนั้นมีต้นกำเนิดมาจากที่ไหน เหตุใดจึงเป็นมีดที่มีชื่อเสียงโด่งดัง ที่ใครๆ ก็พูดถึง

คำว่า อรัญญิก ที่เรียกกันติดปากนั้นเป็นเพียงที่ตั้งของตลาดที่มีสินค้านานาชนิด หนึ่งในสินค้าขึ้นชื่อคือ มีดอรัญญิก โดยต้นกำเนิดมาจากคนที่ซื้อมีดไปใช้แล้วชอบ เกิดการบอกต่อจนกลายเป็นว่าจะซื้อมีดต้องมีดอรัญญิก น้อยคนจะทราบว่าแท้จริงแล้วชุมชนที่ผลิตมีดคุณภาพดีเหล่านี้คือบ้านหนองไผ่และบ้านโพธิ์ ชุมชนที่สืบสานภูมิปัญญาและเทคนิคจากรุ่นสู่รุ่นตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา จนกลายเป็นมีดอันสวยงามและทนทานสามารถใช้ได้เป็นปีๆ เลยทีเดียว

_MG_3073

มีดดาบอรัญญิกในสมัยก่อน ทำขึ้นเพื่อใช้เป็นอาวุธยุทโธปกรณ์ที่นักรบกรุงศรีอยุธยาทำศึกสงครามและยังเป็นสัญลักษณ์ในการแสดงตำแหน่งยศ โดยมีดเหล่านี้ถูกตีขึ้นด้วยฝีมือชาวเวียงจันทร์ที่เป็นไพล่พลเชลยศึก ด้วยชาวเมืองเวียงจันทร์มีฝีมือทางด้านการตีมีดและทำทอง ทำให้มีวิชาติดตัวมาตั้งรกรากในแผ่นดินสยาม พอว่างจากศึกสงครามชาวบ้านที่มีวิชาความรู้ด้านการตีมีดก็เริ่มหันมาทำเครื่องมือไว้ใช้ทำมาหากินส่วนที่เหลือจากการใช้งานก็นำออกวางขาย จนกลายมาเป็นมีดที่เราใช้ในชีวิตประจำวัน

_MG_3358

ร้านมีดวินัย รวยเจริญ เป็นร้านที่มีมีดหลายแบบแบ่งไว้เป็นหมวดหมู่  มีมีดมากมายราวกับตลาดขายมีดขนาดใหญ่ ที่มีทั้งมีดของคนในชุมชนทำขึ้นและมีดของทางร้านเองรวมแล้วกว่าร้อยชนิด สามารถแบ่งออกเป็น 4 ตระกูลกว้างๆ ได้แก่ มีดทำครัว มีดเดินป่า เครื่องมือเกษตร และ มีดสวยงาม  แต่ละตระกูลก็มีความโดดเด่นและคุณสมบัติแตกต่างกันออกไป โดยมีดทำครัวเป็นมีดที่นิยมที่สุด ด้วยความคมของมีดทำให้การทำอาหารเป็นเรื่องง่าย  หากใครได้แวะมาเยี่ยมชมอาจถูกใจได้มีดอรัญญิกติดครัวไว้สักเล่มสองเล่ม

ด้านหลังร้านนั้นเป็นบริเวณตีมีด  ขั้นตอนการตีมีดของที่ร้านยังคงยึดตามแบบฉบับโบราณ ด่านแรกเราจะพบกับครูเตา เป็นผู้ที่คอยดูแลการเผาและตีมีด  คุณลุงอายุกว่า 60 ปี นั่งอยู่หน้าเตาร้อนๆ กำลังเผาเหล็กด้วยถ่านไม้ไผ่จนเหล็กร้อนกลายเป็นสีแดงได้ที่

การตีมีดใช้คนตี 3 คน ผลัดกันตีตามจังหวะผ่านการควบคุมโดยครูเตา ตีต่อไปจนได้รูป ครูเตาจะเป็นคนเก็บรายละเอียดในขั้นสุดท้าย จากนั้นชุบแข็งด้วยน้ำที่มีส่วนผสมเฉพาะออกมาเป็นมีดรูปร่างสวยงาม แล้วนำไปขัดต่อให้ขาวด้วยเครื่องและฝนให้คมด้วยหินรับมีด

_MG_3382

เคล็ดลับความคมของร้านมาจากเหล็กที่ใช้ตีมีด เป็นเหล็กชั้นดีนำเข้าจากเยอรมันและสวีเดน สามารถตัดเหล็กได้โดยที่มีดไม่เป็นรอย ด้านในร้านจะมีเหล็กขนาดใหญ่วางเอาไว้สำหรับทดลองคุณภาพของมีด เราสามารถลองใช้มีดที่ทำจากเหล็กเยอรมันเหล็กขึ้นชื่อของทางร้านตีให้สุดแรง จนเกิดร่องรอยบนตัวเหล็ก แต่มีดกลับสวยงามตามเดิมไม่มีแม้ลอยบิ่น

สินค้าบางอย่างอาจต้องสังเกตว่าเป็นของเเท้หรือของเลียนเเบบ แต่สำหรับมีดอรัญญิกนั้นดูได้ง่ายมาก ตัวมีดบาง ความงดงามของลายดาบที่ผสมกันได้อย่างลงตัว มีดทุกเล่มถูกบรรจงตีด้วยความใส่ใจและความชำนาญ จนสรรค์สร้างออกมาเป็นงานศิลปะที่มีคุณค่า ไม่ว่าจะใช้ในการทำครัว การเกษตร หรือเก็บสะสมบูชาเป็นศรีแก่ตัว 

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest

Info

ร้านมีดวินัย รวยเจริญ

ที่ตั้ง .ท่าช้าง .นครหลวง .พระนครศรีอยุธยา

เปิด ทุกวัน 8.00-17.00

โทร 089-892-8627

Previous
Next

Guide ใกล้ : Application คู่ใจคนชอบท่องเที่ยวตัวจริง

Guide ใกล้ เหมือนมีไกด์ไว้ใกล้ตัว
Application นี้จะช่วยแนะนำว่า ตำแหน่งรอบตัวเรามีที่เที่ยว ร้านอาหาร ร้านขายของ ที่พัก หรือสถานที่จุดใดน่าแวะไปสัมผัส ชิม ช็อป แชะ แชร์ พร้อมกิจกรรมเด่นประจำเดือน แผนที่ลงจุดใช้งานง่าย ดูสนุกและสะดวก แค่ดูภาพสวยๆ ก็อยากไปแล้ว

Writer/ Photographer

จันทร์จุฑา ฉายประทีป

จันทร์จุฑา ฉายประทีป

Relate Place

Eat

หยูง้วน ร้านอาหารที่เชื่อมชีวิตนับร้อยเข้าด้วยกัน

“หิวแล้วไปกินอะไรดี ตังค์ก็ไม่มี” น่าจะเป็นสิ่งที่หลาย ๆ คนเคยคิดตอนช่วงเวลาอาหาร พอคิดแล้วท้องก็ส่งเสียงประท้วง
หากอยู่สาธร คำตอบของหลายๆ คนก็น่าจะเป็น ”หยูง้วนโภชนา” ร้านก๋วยเตี๋ยวที่ราคาสบายกระเป๋า อาหารอร่อย มีคุณภาพ ที่แค่เดินไปใกล้ๆ ก็ส่งกลิ่นมาเชิญชวนแล้ว

ภูหินร่องกล้า
Travel

เขียวชอุ่มชุ่มฉ่ำ ที่ อช.ภูหินร่องกล้า

ฤดูฝนบางคนบอกว่าแสนเหงา อาจจะเพราะบรรยากาศอึมครึมจากท้องฟ้า และไอฝน ทำให้หลายคนตกอยู่ในห่วงความเหงา แต่ใช่ว่าหน้าฝนนั้นจะมีด้านเดียว เพราะอีกด้านของเมฆฝนและท้องฟ้า ก็มีสายหมอกสวยๆ ต้นไม้เขียวๆ และความชุ่มฉ่ำเย็นสบายที่หาในฤดูอื่นไม่ได้

Coffee

Bangkok Story ร้านกาแฟของวันวาน

Bangkok Story คาเฟ่เล็กๆ ที่ให้ความรู้สึกอบอุ่น เป็นกันเอง และเหมือนได้เข้ามาในร้านกาแฟสมัยที่คุณปู่คุณย่าชอบมานั่งจิบกาแฟ กินอาหารเช้า อ่านหนังสือพิมพ์ และพูดคุยกันท่ามกลางกลิ่นกาแฟหอมอบอวล ร้านตกแต่งด้วยโทนสีขาว-สีเหลืองไข่ไก่สบายตา ประตูหน้าต่างเป็นไม้แบบเก่าทั้งหมด ทั้งยังมีขวดโหลใส่ของแห้งตกแต่งผนังร้าน ชวนให้รู้สึกถึงบรรยากาศร้านขายของในยุคก่อน เลือกที่นั่งได้แล้ว ทางร้านจะเสิร์ฟชุดน้ำชาจีนร้อนๆ เป็นการต้อนรับ มีขนมขาไก่ใส่ไว้ในโหลแก้วให้ลูกค้าตักชิมได้ฟรีไม่คิดเงิน ที่นี่นอกจากจะเป็นร้านกาแฟ ชั้นบนยังเปิดเป็นโฮสเทลด้วย สนนราคาค่าเช่าพักคืนละ 650 บาทเท่านั้น คุณสรรภพ พูลสุวรรณ หรือคุณโจ้ เจ้าของร้าน เปิดบริการห้องพักโฮสเทลอย่างเดียว แล้วลูกค้าที่ส่วนใหญ่เป็นชาวต่างชาติชอบไปกินอาหารสตรีตฟู้ด บางร้านถ้าปรุงไม่สะอาด กินแล้วก็ป่วย