เที่ยวทั่วไทยไปกับ “นายรอบรู้” สิงหาคม-กันยายน

(สกู๊ป)

ไปดำน้ำใกล้กรุง...ที่พัทยา

เรื่อง : จารุภัทร ปัจญนนท์

ภาพ : จารุภัทร ปัจญนนท์, ฝ่ายภาพสารคดี

 

ผมมักใช้เวลาในวันว่าง วางแผนไปดำน้ำตามหมู่เกาะต่างๆ ย่านพัทยา จ. ชลบุรี ซึ่งอยู่ใกล้กรุงเทพฯ ใช้เวลาเดินทางราว ๓ ชั่วโมงก็ถึงแล้ว

โลกใต้ทะเลบริเวณนี้สวยงามกว่าที่คิด นับเป็นหนึ่งในแหล่งดำน้ำสำคัญ ของทะเลอ่าวไทยที่ไม่ลับแต่คุณไม่รู้!

ผมนิยมไปดำน้ำแถวเกาะสาก เกาะไผ่ เกาะล้าน เกาะเหล่านี้ตั้งอยู่ไม่ไกลจากชายหาดพัทยามากนัก การเดินทางไปก็สะดวก อย่างเกาะล้าน สามารถเดินทางโดยเรือเมล์จากท่าเรือพัทยาใต้ไปได้ ส่วนการเดินทางจากหาดพัทยาไปเกาะสาก เกาะไผ่นั้น ต้องเหมาเรือจากท่าเรือพัทยาใต้ หรือจะเหมาเรือเร็วจากเกาะล้านไปก็ได้

ดำน้ำดูชีวิตหลากสีสันที่เกาะล้าน

เกาะล้านเป็นเกาะที่รู้จักกันดีในหมู่นักท่องเที่ยว เพราะนอกจากการเดินทางจะสะดวกและประหยัดแล้ว ที่นี่ยังมีชายหาดสวยงามอยู่รอบเกาะ เช่น หาดแสม หาดเทียน หาดทองหลาง หาดตาแหวน หาดสังวาลย์ เป็นต้น บรรยากาศเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ต้องการพักผ่อนท่ามกลางความสงบริมหาดทรายขาว น้ำทะเลใส

แต่สำหรับผู้ที่โปรดปรานการดำน้ำเช่นผม การมาเที่ยวเกาะล้านก็ไม่ทำให้ผิดหวัง จุดดำน้ำแห่งหนึ่งที่มีระบบนิเวศใต้ทะเลที่สมบูรณ์คือบริเวณใต้สะพานท่าเทียบเรือเกาะล้าน เสาซีเมนต์ที่เรียงรายกันอยู่ ๒๐-๓๐ ต้นใต้สะพานทำให้เรือประมง ตลอดจนการสัญจรทางน้ำ ไม่สามารถเข้าไปรบกวนการเจริญเติบโตของแนวปะการังได้ ทั้งระดับน้ำบริเวณนี้ไม่ลึกมากนัก ราว ๘-๑๐ เมตร ความเชี่ยวของกระแสน้ำใต้ทะเลก็น้อย จึงดำน้ำได้ง่ายและนาน เพราะใช้ปริมาณออกซิเจนไม่มากเมื่อเทียบกับแหล่งดำน้ำอื่นๆ

จุดดำน้ำใต้สะพานนี้มีฝูงปลาสากเหลือง (yellowtail barracuda) หลายร้อยตัวว่ายวนเวียนไปตามเสาสะพานที่มีกัลปังหา (gorgonian) ต้นใหญ่ขึ้นอยู่ มีปูแต่งตัว (decorator crab) ที่ชอบเล่นซ่อนแอบอยู่ตามกอกัลปังหา ตามเสาสะพานแต่ละต้นล้วนเต็มไปด้วยหมู่สัตว์ตัวเล็กตัวน้อยนานาชนิด เช่น ปูแมงมุม (spider crab) หนอนตัวแบน (flatworm) หลากสีสัน หนอนตัวแบนมีขนาดเล็ก ชอบอาศัยรวมกันอยู่ตามก้อนปะการัง ถ้าไม่สังเกตจะมองไม่เห็น นอกจากนี้ยังมีปลาหิน (scorpion fish) สุดยอดนักพรางตัวที่มีเงี่ยงพิษที่ครีบ ซึ่งนักดำน้ำต้องระวังให้ดี

ส่วนพื้นทรายเบื้องล่าง ผมเห็นปลาบู่ (goby) หลายตัว บางตัวมีสีเหลืองสดใสโดดเด่นกว่าตัวอื่นๆ ปลาบู่ชอบอาศัยอยู่ในโพรงเดียวกับกุ้งดีดขัน ทั้งปลาบู่และกุ้งดีดขันต่างพึ่งพากันอย่างลงตัว โดยกุ้งจะทำหน้าที่ขุดและทำความสะอาดโพรง ในขณะที่ปลาบู่จะเฝ้าระแวดระวังภัยให้ในระหว่างที่กุ้งออกมาหาอาหารบริเวณปากโพรง

นอกจากนี้ยังมีปลาปักเป้า (puffer fish) ขนาดใหญ่ ยาว ๑ ฟุต ที่มักจะว่ายเวียนไปมาอย่างช้าๆ ให้นักดำน้ำได้ชมความน่ารักของมัน

เมื่อไม่นานมานี้ ขณะที่ผมกำลังดำน้ำชมเหล่าสรรพชีวิตหลากสีสันที่อาศัยอยู่ตามเสาสะพานแห่งนี้อย่างเพลิดเพลิน ท่ามกลางความมืดของบรรยากาศใต้สะพาน ผมเห็นแสงแฟลชจากกล้องถ่ายรูปใต้น้ำหลายตัวสว่างวาบขึ้นติดๆ กัน การที่นักดำน้ำที่พัทยามารวมตัวกันถ่ายภาพเป็นกลุ่มใหญ่อย่างนี้ ถือได้ว่าเป็นปรากฏการณ์ที่ไม่ธรรมดา ผมตัดสินใจดำลึกลงไปเบื้องล่าง จนสามารถมองเห็นพี่คนหนึ่งกำลังลั่นชัตเตอร์ถ่ายภาพสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ที่เกาะอยู่บนแส้ทะเล (sea whip) และเพื่อไม่ให้รบกวนการถ่ายภาพ ผมจึงค่อยๆ ปล่อยเท้ายืนบนพื้นทรายอย่างระมัดระวัง เพื่อไม่ให้ฝุ่นทรายฟุ้งกระจาย รอจนมีโอกาสขยับตัวเข้าไปใกล้ๆ ถึงได้เห็นว่า นางแบบที่กำลังโพสท่าให้ถ่ายภาพ คือ กุ้งตัวยาว (gorgonian shrimp) หนึ่งในนักพรางตัวชั้นเยี่ยมของท้องทะเล ที่ชอบปรับตัวอาศัยอยู่กับกัลปังหาและแส้ทะเล กุ้งตัวยาวเป็นกุ้งหายากที่สุดอีกชนิดในท้องทะเลไทย นักดำน้ำต่างรู้ดีว่าถ้าอยากเห็นกุ้งตัวยาวละก็ ต้องไปที่เกาะง่ามน้อย จ. ชุมพร เท่านั้น

ผมโชคดีที่ได้เห็นกุ้งตัวยาวที่นี่ !

เพิ่งเห็นม้าน้ำตัวเป็นๆ ที่เกาะสากเป็นครั้งแรก

นักดำน้ำที่ชื่นชอบความสงบเงียบ ผู้คนไม่พลุกพล่าน ผมขอแนะนำให้ไปที่เกาะสาก ซึ่งเป็นเกาะเล็กๆ คล้ายรูปเกือกม้า อยู่ด้านเหนือของเกาะล้าน เกาะสากเป็นที่รู้จักในหมู่นักดำน้ำ เพราะมักใช้เป็นสถานที่ทดสอบของนักเรียนดำน้ำ

ผมยังจำไดฟ์หรือการดำน้ำครั้งสุดท้ายของการสอบดำน้ำที่เกาะแห่งนี้ได้อย่างชัดเจน วันนั้นหลังจากสอบเสร็จ ผมยังเหลือออกซิเจนในถังอีกเยอะ จึงชวนเพื่อนๆ ไปดำน้ำเล่นบริเวณใต้ท้องเรือ โดยมีครูผู้ช่วยเป็นไดฟ์ลีดเดอร์ เป็นผู้นำทีมเราลงไป เราดำลงไปไม่นาน ไดฟ์ลีดเดอร์ก็ค่อยๆ ชี้ให้ผมดูม้าน้ำ (seahorse) ซึ่งขดตัวอยู่ใต้ก้อนหิน แม้ม้าน้ำตัวนี้ไม่สวย สีสันอึมครึมไม่ฉูดฉาด แต่มันก็เกินพอที่จะทำให้ผมดีใจจนหัวใจพองโตสุดจะบรรยาย

เป็นครั้งแรกที่ผมได้เห็นม้าน้ำตัวเป็นๆ !

ในบริเวณเดียวกันนี้ เรายังได้เห็นปลาผีเสื้อกลางคืน (seamoth) ลักษณะตัวแบน มีปากยื่นยาว ครีบหูขนาดใหญ่ ลำตัวสีขาวราวกับจะกลืนเป็นเนื้อเดียวกันกับผืนทรายชนิดแยกกันแทบไม่ออก

ใต้ทะเลหน้าเกาะสากมีกองยางรถยนต์ขนาดมหึมา ซึ่งมีคนนำมาทิ้งไว้ให้เป็นที่อยู่อาศัยของฝูงปลาและสิ่งมีชีวิตต่างๆ ใต้ทะเล บริเวณกองยางนี้ ผมได้เห็นปูซีโน (xeno crab) หรือปูจมูกยาว หนึ่งในนักพรางตัว เกาะอยู่บนแส้ทะเล บนพื้นทรายยังพบปลา Indian Walkman ซึ่งเป็นปลาที่มีขนรุงรังสำหรับพรางตัว ใกล้ๆ ครีบหูของมันมีอวัยวะยื่นออกมาคล้ายขา ซึ่งคงเป็นที่มาของชื่อ Indian Walkman

เรือคราม เกาะไผ่ แหล่งดำน้ำอนุรักษ์

สำหรับนักท่องเที่ยวที่นึกถึงฟ้าใส หาดทรายขาว และอยากดำน้ำชมปะการังอย่างจุใจ ต้องไม่พลาดแวะไปเกาะไผ่ เกาะเล็กๆ ที่มีชายหาดที่น่าสนใจหลายแห่ง เช่น หาดตาตุ้ม เป็นหาดทรายในอ่าวลึกด้านทิศตะวันออกของเกาะ มีเรือประมงอาศัยหลบคลื่นลม และเป็นที่ตั้งของหน่วยยามเฝ้าเกาะของทหารเรือ หาดยาว เป็นหาดทรายด้านเหนือของเกาะ มีบรรยากาศเงียบสงบ และหาดเก็ด อยู่ด้านใต้ของเกาะ มีหาดทรายขาวและน้ำไม่ลึก เหมาะสำหรับการเล่นน้ำมากที่สุด

สำหรับจุดดำน้ำของเกาะไผ่ อยู่ช่วงด้านหน้าเกาะ ซึ่งใต้ทะเลบริเวณนั้นเป็นที่ตั้งของ เรือคราม เรือรบหลวงสังกัดกองเรือยกพลขึ้นบก กองเรือยุทธการ ที่ปลดประจำการแล้ว ขนาดยาว ๖๑.๕ เมตร กว้าง ๑๐.๕ เมตร สูง ๑๕ เมตร เรือคราม ได้ถูกนำมาวางลงบนพื้นทรายใต้ทะเลเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๕ เพื่อใช้เป็นปะการังเทียมสำหรับฟื้นฟูแหล่งปะการังและระบบนิเวศใต้ทะเล ตามแนวคิดในการสร้างอุทยานธรรมชาติใต้ทะเลของกองทัพเรือ เมืองพัทยา และอีกหลายหน่วยงาน

ไม่น่าเชื่อว่าเวลาผ่านไปเพียงแค่ปีกว่าๆ ท้องทะเลได้สร้างสรรค์ผลงานธรรมชาติขึ้นมาอย่างรวดเร็ว เรือครามเต็มไปด้วยสรรพชีวิตที่สร้างสีสันอันงดงามให้แก่โลกใต้ทะเล ไม่ว่าจะเป็น ปะการังอ่อน (soft coral) ต้นอวบใหญ่ กัลปังหากอใหญ่ที่สมบูรณ์แข็งแรง ฝูงปลาน้อยใหญ่จำนวนมาก ปูแต่งตัวและปูแมงมุม ซึ่งพบได้ทั่วไปบริเวณสายทุ่นไปจนถึงตลอดแนวตัวเรือ ปลาหูช้าง (bat fish) ที่มักจะลอยอ้อยอิ่งเป็นนายแบบให้ถ่ายภาพ รวมทั้งเต่ากระ (hawksbill turtle) ขนาดเกือบ ๒ ฟุต ที่สามารถพบเห็นได้เป็นประจำ

หมู่เกาะในทะเลแถบพัทยายังเป็นแหล่งอาศัยของฝูงปลามากมาย ทั้งปลาเล็กและปลาใหญ่ มีแนวปะการัง โขดหิน เป็นแหล่งหาอาหาร หลบภัย สามารถบังแรงลมและคลื่นได้เป็นอย่างดี วันนี้ความสวยงามของโลกใต้ทะเลพัทยาจึงมีเหล่าสรรพชีวิตมาเพิ่มสีสันมากขึ้นเรื่อยๆ

พัทยามีโลกใต้ทะเลที่สวยงาม...ใกล้กรุงแค่นี้เอง