ยะลา : ปรกติทะเบียนรถไม่ว่าจังหวัดไหน ตัวหนังสือจะอยู่ทางซ้าย ตัวเลขอยู่ขวาจะเลขสวยเรียงตองอะไรก็ว่ากันไป แต่บรรทัดล่างล้วนต้องเป็นชื่อจังหวัดทั้งนั้น

เอ๊ะ เอ๊ะ เอ๊ะ ! แต่เบตงไม่ใช่จังหวัดนี่ ทำไมมีทะเบียนเบตงกับเขาด้วย?

ย้อนหลังไปตั้งแต่กรมตำรวจยังเป็นผู้ควบคุมการออกทะเบียนรถ การเดินทางจาก อ. เบตง ไปขอทะเบียนรถในตัวเมืองยะลาเป็นเรื่องลำบากมากด้วยระยะทางคดเคี้ยวขึ้นเขาลงเขายาวไกลถึง 140 กม. ถึงกับต้องค้างคืนระหว่างทาง จึงมีการจัดให้มีเจ้าหน้าที่เพื่อรับจดทะเบียนรถขึ้นที่ อ. เบตง เมื่อ พ.ศ. 2469 แล้วออกทะเบียนรถเป็นเบตงนับแต่นั้นมา

นอกจากทะเบียนเบตงแล้ว ในเมืองชายแดนใต้สุดๆ แห่งนี้ยังมีทะเบียนรถแปลกๆ อีก อย่างเช่นทะเบียนรถมาเลย์ที่ตัวอักษรภาษาอังกฤษด้านซ้ายเป็นตัวย่อชื่อเมือง และรถบางคันมีทะเบียนไทยในตำแหน่งติดทะเบียนรถปรกติ ขณะเดียวกันก็ติดสติกเกอร์ทะเบียนรถเป็นภาษาอังกฤษด้วย

รถคันที่มีทะเบียนทั้งไทยทั้งอังกฤษนี้เป็นรถที่ทำเรื่องแปลทะเบียนรถให้เป็นภาษาสากลเพื่อให้เข้าประเทศเพื่อนบ้านได้ โดยไปยื่นเรื่องที่สำนักงานขนส่ง ใช้พาสปอร์ตเป็นหลักฐาน พร้อมทำเรื่องทำประกันอุบัติเหตุประเทศมาเลเซีย ทำใบขับขี่ภาษาอังกฤษ แปลเอกสารคู่มือทะเบียนรถยนต์ แล้วก็จะได้ทะเบียนภาษาอังกฤษออกมา

ถ้าเป็นรถมาเลเซียเข้าเมืองไทย เพียงแค่ยื่นเรื่องที่ด่านศุลกากรก็เข้าเมืองไทยได้เลย ไม่ต้องทำเรื่องวุ่นวาย เพราะทะเบียนรถเป็นภาษาสากลอยู่แล้ว

ตีพิมพ์ในนิตยสาร สารคดี ฉบับที่ 311 มกราคม 2554
คอลัมน์เที่ยวเมืองไทยตามคำขวัญกับ "นายรอบรู้"